PES 2010. Een review waar alle footie liefhebbers op zitten te wachten. Want aanhanger of niet, we willen allemaal maar al te graag weten of de koning zijn ware gezicht weer zal laten zien. Of dit het geval is moet nog blijken, want sinds de overstap naar het Next-Generation tijdperk is het slecht gesteld met de ooit nog zo geweldig heersende voetbalgame. Onzekerheid slaat dus de klok, en de Pro’er wordt elk jaar door mooie trailers en vette screens vol met vragen achter gelaten. Zal de slapende reus ontwaken? Zo ja, zal dat dan nu met PES 2010 zijn? Zal ik weer online kunnen spelen zonder last te hebben van dat verschrikkelijke lag? Ga ik weer tot veel te laat door met spelen waardoor ik de dag erna helemaal brak ben? Maar vervolgens dat helemaal niet erg vind door die dikke 3-0 zege op die ene vervelende Duitser? De review zal het uitwijzen.

De geschiedenis

De bedenker van de Pro Evo-serie is Shingo Seabass Takatsuka. Door het succes van het spel Konami Hyper Soccer , technisch gezien geen titel uit de serie, besloot Konami om in 1994 met International Superstar Soccer te komen. Deze serie werd eerst exclusief voor spelcomputers van Nintendo uitgegeven.

In 1996 veranderde de naam International Superstar Soccer in Winning Eleven (WE), een spel dat in eerste instantie ontwikkeld was als exclusive voor Sony. In Europa wordt Winning Eleven, zoals wij het kennen, PES genoemd.

Eerste potje

Het is vrijdagavond 7 uur. In de middag ben ik met mijn grote vrienden, de oldtimers Hopper en Maulerr, naar de officiële PES2010 presentatie geweest. Na een gewonnen potje met Den Haag tegen AZ en het ontvangen van de review-disc, ben ik weer naar huis gegaan. Om 10 uur moest ik gaan werken, dus restte mij de vraag: Nog even Pessen en doorgaan, of even uitrusten aangezien ik morgen weer naar Firstlook moet?

Pessen dus. Bij het opstarten van het spel valt me meteen een nieuw aspect op: bij het kiezen van de taal is nu ook Nederlands beschikbaar. Hoewel er hier en daar een klein grammaticaal foutje te vinden is, is het toch leuk dat ze vanuit Japan het initiatief genomen hebben om ons van ons eigen taaltje te voorzien.

In het menu is de Exhibition mode snel gevonden. Het ziet er allemaal nieuw en modern uit, maar daarover later meer. In mijn spontaniteit druk ik te snel op X-je, waardoor ik meteen aan een match begin met random conditie en de wedstrijd Frankrijk – België. Onwennigheid zullen we maar zeggen. Gelukkig staat het niveau wel op Top-Player dus beginnen we gewoon de wedstrijd. Het eerste dat me opvalt is de handelingssnelheid van de spelers bij passen, schoten, kappen etc. Deze is een stuk trager gemaakt ten opzichte van PES2009 waardoor het wennen geblazen wordt. Wel zorgt het ervoor dat de game een stuk realistischer oogt, en het welbekende ‘ping pong’ voetbal wordt hiermee voorkomen. Hoewel dit allemaal goed in de oren klinkt, kan het soms enige irritatie opleveren. Sommige acties zoals schieten en vooral kappen willen niet altijd lukken doordat de speler niet (tijdig) reageert. Wellicht dat Konami dit met een patch nog enigszins zou kunnen fine-tunen. Daarentegen is het speltempo niet al te veel naar beneden gehaald waardoor de sensatie – vooral tegen vrienden – wel lekker ouderwets ‘PES’ blijft.

Tweede potje

Het eerste potje won ik uiteindelijk moeizaam met één gescoord doelpunt en mijn eerste indruk was daar. Met het tweede potje werd het tijd om er eens wat dieper in te gaan. Een potje Real – Barca en de tactieken worden ingesteld. Zie Sneijder en Robben in mijn ploeg staan, maar ga er even van uit dat er op release-dag daarvoor een update komt. De hele Formation-Interface blijkt veranderd, maar na wat wroeten en ploegen krijg je het al snel onder de knieën. Het voelt gauw vertrouwd aan maar er blijken toch 3 grote veranderingen te zijn doorgevoerd. De naar mijn mening twee positieve veranderingen zijn de intrede van het uitgebreide speelwijze-systeem – dat ook daadwerkelijk lijkt te werken – en de intrede van het kaartensysteem. De speelwijze van je team kan je veranderen door te kloten aan onder andere de compactheid, ondersteuning bij balbezit en pressie van je team. Het kaartensysteem is in principe een vervanger van de ‘specialiteiten sterren‘ in de vorige delen, alleen dan verder uitgevoerd. Denk aan een Torres die zich diep in de 16 laat zakken, Messi die zich vrijloopt in de ruimte en een Diarra die zich bij balbezit ver laat terugzakken om een eventuele counter te voorkomen. Allemaal erg realistisch gemaakt en het voelt goed als je hier in de game dan ook wat van terug ziet. De derde verandering is het weghalen van het ‘ronde’ overzicht van de stats van je speler. Jammer, maar niet meer dan dat. Oh ja, het potje werd met Real Madrid gewonnen: 6-2. Wél na verlenging..

Let’s do it

Het is ondertussen maandagmiddag. Ik heb een nachtdienst gedraaid in de bakkerij, heb een member-meeting van P3c in Firstlook mogen meemaken, heb zaterdagavond in een coma gelegen, zondag een voetbalwedstrijd gespeeld en ben met de familie wezen uit eten. Gelukkig is het vakantie dus kan ik lekker bijkomen met een dagje Pro.

Ik besluit om de eens zo verslaafde Master League te gaan spelen. Al sinds PES 1 op de PSOne heb ik mij daar al zoveel uren op weten te vertoeven dat ik het niet eens meer kan bijhouden. De laatste jaren kampte het echter met een paar problemen. Het werd te saai, en uiteindelijk alles op Top-Player winnen met een nulletje of 5 is ook niet leuk meer. Hoe anders is het dit jaar, waar Konami kei-hard terug slaat met een complete metamorfose.

Tja, waar te beginnen? Het startscherm dan maar. Wat je als eerste tegen zal komen, is dat de points vervangen zijn door echte valuta. Je zal sponsorcontracten te zien krijgen die je naast een winstpremie, ook extra kunnen financieren voor een eventuele streak. Daarna is het tijd om te cashen, want de leden van je fanclub, ook wel bekend als socíos, betalen hun jaarlijkse lidmaatschap af. Daarna zal je geleid worden naar het jeugdteam, waar je in het begin bekende gezichten zult tegenkomen. Je kan instellen op welk niveau je jouw jeugdopleiding wilt hebben op een basis van 1 tot en met 5. Hoe hoger, hoe duurder. Maar er zullen dan ook betere jeugdspelers doorstromen. Dit instellen van niveau kan trouwens bij meerdere aspecten. Zo kun je geld steken in je Fanclub voor meer leden, wat uiteindelijk meer geld oplevert en kan je investeren in personeel zoals een dokter, onderhandelaar en fitness coach. Deze helpen vervolgens in respectievelijke volgorde aan een snellere herstel van blessures, grotere kans van slagen met transfers en de fitheid van je spelers.

Wat ook opvalt is dat je nu een competitie moet kiezen waar je in wilt spelen. Je kunt kiezen uit de Premier League, Primera Division, de Eredivisie, Ligue un en de Serie A. Ook kan je natuurlijk gewoon je eigen mix maken, mocht je het oude concept beter bevallen.

The Master League is back baby!

Oh yes it is. De metamorfose gaat namelijk verder dan dit. In PES 2010 is een uitgebreid train-systeem verwerkt dat ervoor zorgt dat je de spelers één voor één een eigen schema kan toewijzen. Denk aan het concept van Be a Legend in PES 2009, waarbij je een aantal punten hebt te verdelen aan aandachtspunten zoals schieten, balans, uithoudingsvermogen etc. Ook kun je een speler een bepaalde ‘kaart’ of een nieuwe positie aanleren, wat je vervolgens wel weer geld zal gaan kosten. Ook hierbij geldt dat het niveau van je trainer van invloed zal zijn. Hou er wel rekening mee dat de speler deze (minimaal) 8 weken niet bij de groepstraining aanwezig zal kunnen zijn, en zijn teamwork aardig kan gaan dalen totdat hij dit weer wel doet.

Maar er is méér. Onderhandelingen zullen voortaan via de scout worden geregeld, hoewel je na de overeengekomen transfer- en/of salariskosten altijd nog het laatste woord hebt en deze eventueel nog kunt aanpassen. Deze onderhandelingen kunnen nu ook buiten de transferperiode gehouden worden, waarbij de actie doorgevoerd wordt wanneer dit mogelijk is. Verder is er ook gewerkt aan de speler interactie. Spelers hebben gevoel gekregen en kunnen ontevreden raken wanneer je ze niet goed behandelt. Denk aan het niet opstellen van de speler, het opstellen op de verkeerde positie of het niet geven van rust. Dit laatste is trouwens ook verbeterd, want je spelers zullen integendeel tot de vorige delen nu níet meer zo snel vermoeid raken. Mocht dit wel gebeuren, of hebben ze gewoon pech, dan kunnen zij geblesseerd raken tijdens trainingen of interlands.

Dan de klap op de vuurpijl. De UEFA Champions League en de EuroLeague. Deze zitten diep geïntegreerd in de Master League mode en is afgewerkt tot in de details. Ze hebben er bij Konami goed voor kunnen zorgen dat je ook echt het gevoel krijgt dat dit ‘de shit’ is. Mede dankzij een totaal CL en EL ingerichte interface wanneer je er een wedstrijd voor moet spelen, de welbekende tunes en de filmpjes tussendoor ga je helemaal mee in de flow. En als het dan nog niet op kan kan je na het kwalificeren ervan ook nog eens mee doen aan de wereldbeker (Konami cup). Het is dan ook mooi om te zien dat er weer van alles wordt bijgehouden. Players of the year in elk in-game mode, assists leaders, topscorers etc. En wie houd er nou niet van stats? Één ding is zeker, de Master League is hét pareltje van PES 2010!

Maar..

Ook PES 2010 is niet perfect. Meestal kleine irritatie puntjes – toegegeven, vaak wanneer het niet wil lukken – die zich zo nu en dan afwisselen met hele grote. Laten we bij dit laatste beginnen. Ik heb nu tot twee keer toe dezelfde bug gehad. Namelijk dat de keeper na een lange bal vanuit het middenveld, na het uitkomen gewoon onder de bal door ging. Wilde hij in de vorige delen de bal nog weg schieten of koppen, daar wil die in PES 2010 nog weleens onderdoor sliden. Niet fijn wanneer je in de Master League met 1-0 voor staat, tien minuten voor tijd. De bal ging er namelijk gewoon in.

Dan de penalty’s. Bij de GamesCom versie die ik gespeeld heb merkte ik op dat alle penalty’s, tenzij door het midden geschoten, altijd naast gaan. Het is opvallend te noemen dat deze erg vreemde bug nog steeds in mijn review-code blijkt te zitten. Hoewel ik gehoord heb van vrienden – die de game al hebben – dat zij hier géén last van hebben, is dit uiterst vreemd te noemen. Echter na gelezen te hebben dat het penalty-systeem ook over de schop is gehaald ben ik even gaan experimenteren. Het blijkt dus geen bug te zijn. Je zal eerst moeten gaan schieten, waarbij de tijd dat je de schiet-button ingedrukt houd de hoogte zal bepalen. Vervolgens kies je de richting. Hoe langer je de richting ingedrukt houdt, hoe verder in de hoek er geschoten zal worden. Valt dus zeker te trainen.

Verder ben ik mijn Master League met Real Madrid begonnen, en heb ik gemerkt dat ik vooral tegen kleinere ploegen soms wel tegen een verdediging aanloop van bijna 10 man. Op zich niet onrealistisch, ware het niet dat het verdedigen soms een beetje doorslaat in het hoofd van de CPU. Want of ze nou achter staan of niet, soms blijven ze de bal achterin rond tikken om tijd te rekken. Wat dan wel weer mooi gedaan is is de pressie met meerdere man tegelijk, wanneer een van je sterspelers aan de bal is. Dat ik vervolgens met C. Ronaldo een kopduel met 5 tegenstanders aan moet gaan is weer een beetje over the top.

Online

Helaas.. De servers worden pas open gegooid op de dag van release. Dat is een beetje de prijs die er betaald moet worden voor zo een vroege review als deze. Maar vrees niet, zodra deze geopend zijn zal ik hem van begin tot eind voor jullie uitkiemen en komt hij als update in de review verwerkt. Wél heb ik alvast een interessante screen voor jullie, waar ik verder niets meer over zeg. Wekt het al de interesse?

Verder nog iets?

Wat zou ik jullie nog kunnen melden. Genoeg natuurlijk, maar ik hou het kort. Wat zeker de aandacht verdiend is het grafisch verschil tussen 2009 en 2010. Was het afgelopen jaar nog drama om PES op een Full HD scherm te bekijken, hoe anders is het nu. Gezichtsuitdrukkingen, enthousiast publiek, geweldig sfeervolle stadions. I’ts all there. Een aanrader? Estadio da Luz, in lekker zomerweer en in het donker. Ook aan de speler-animaties is gewerkt. Zo zijn er enkele (effectieve) trucjes toegevoegd en oogt het passen en schieten een stuk realistischer.

Oh, en vergeten we de Community (gemeenschap) mode niet? Deze is vergelijkbaar met de genen in de vorige delen, maar is in PES 2010 erg uitgebreid. De Community mode houd in dat je alle stats van jouw en je vrienden bij zult kunnen houden. Erg leuk om hier dus al je potjes in af te spelen en zeker het vermelden waard. De geruchten gaan zelfs dat je hier online vrienden in kunt toevoegen… Daarover snel meer.

Conclusie

Voor de echte Pro Evo fan is dit zeker een must-have. Het zal snel vertrouwd aanvoelen en de verbeteringen zijn merkbaar. De newbie’s en de FIFA-spelers die de overstap durven te maken zullen moeten wennen, maar dat zal uiteindelijk snel verdwijnen. Mits ze ervoor open staan natuurlijk, want PES is en blijft een geval apart. De vernieuwingen zijn dusdanig goed dat ze elk voetballiefhebber het hart sneller kan laten kloppen. Er zitten echter zo nu en dan nog teveel factoren in de gameplay die ervoor zorgen dat je je controller het liefst kapot gooit, en dat is zonde. Maar er kan zeker gezegd worden dat er bij Konami weer serieus gewerkt wordt en de koning zijn weg op de PS3™ weer een beetje begint te vinden. Nu nog het online gedeelte afwachten..

Kopen als:
> je van PES houd
> je ISS te gek vond
> je FIFA maar lame vind
> je tijd over hebt
> je in het weekend graag vrienden owned

Pluspunten:
+ Master League weer aan de top
+ Tactieken in kaart-systeem goed uitgewerkt
+ Altijd leuk tegen vrienden
+ Grafisch stukken beter dan vorig deel
+ Oud PES-gevoel keert terug
+ Master League

Minpunten:
- Acties soms traag of niet werkend
- Top-Player soms over the top
- AI medespelers niet altijd even goed

Gameplay 8/10
Ten opzichte van vorig jaar zeker weten een vooruitgang. Er zit meer realisme in het spelletje en geen ping-pong voetbal meer, dus er heerst meer een gevoel van een echt spelende wedstrijd. Helaas loopt het soms nog te stroef en is de balcontrole minder dan vorig jaar.

Graphics 8,5/10
Ook kwa graphics is de game zeker gegroeid. De gezichten van de spelers lijken goed op de spelers in het echt en de stadions zijn erg mooi weergeven. Het krijgt echter niet hoger dan een 8,5 omdat het nog steeds een stuk beter kan. Nu wil het nog weleens lijken alsof de kleding gewassen is in papier maché.

Sound 7/10
Aardig maar zeker niet top. De commentator heeft niet veel bijgeleerd en de omgevingsgeluiden zijn zo nu en dan vreemd. Verder is er een flink nieuwe line-up van (bekende) artiesten toegevoegd zoals de Chemical Brothers en de Kaiser Chiefs en dat is goed. Helaas dat je soms ineens wordt afgeschrikt met kei-harde metal.

Lifespan: 9,5/10
Mocht je je uiteindelijk comfortabel voelen met deze nieuwe PES, dan ben je er voor de komende jaar zeker zoet mee. Blijkt online het straks goed te doen, dan krijgt het een 10. Voetbalgames vervelen namelijk nooit. Tel daar de trophies en de nieuwe Master League bij op en je hebt tijd te kort.

UPDATE:

The final word..

Iets later dan geplanned, maar hij is er. Het laatste woord. Aangezien we pas online konden vanaf de release datum op 22 Oktober, en we de review eerder online wilden hebben, moesten we deze later toevoegen aan de review. Toch iets waar veel mensen op zitten te wachten, want het online systeem is iets dat de footies tegenwoordig kunnen maken of kraken.

Laten we weer bij het begin beginnen. Geschiedenis. Op de Playstation 2 konden we al online spelen met PES5. Ondanks dat je zo nu en dan weleens lag kon hebben tegen tegenstanders met een slechte verbinding of van een ver oord, was dit toch wel een succes te noemen. Zo was er een ‘group’ clan-systeem ingebouwd, waarbij maximaal 30 mensen zich konden aansluiten om vervolgens 2 vs 2 de andere groups te ownen en werden er online toernooien georganiseerd. De ene keer met niet al te sterke ploegen, de andere keer weer wel. Sinds de overstap naar de Ps3 is er echter iets goed misgegaan daar bij Konami. De servers leken het grote animo niet meer te kunnen houden en er kon bijna geen potje zonder lag meer worden gespeeld. Helaas dat dit naast het beeld, ook de gameplay groot beïnvloedde. Hetzelfde geld voor PES 09. Dus hoe zit het nu met PES 2010?

Mijn eerste keer online is op de dag van release. Het eerste dat mij opvalt is het overzicht: woorden als ‘Competitions’ en ‘Community’ vallen mij op. Later daarover meer.

Het eerste potje wordt gespeeld. Nadat ik mijn formaties van te voren heb geladen blijkt niet alles te zijn meegenomen. Zo moet ik mijn spelers (die helaas nog niet allemaal in de goede ploeg zitten) opnieuw op hun plaats zetten, de ‘kickers’ opnieuw selecteren en nog wat aanpassingen opnieuw doen. Enfin, na enkele potjes is dit zo gedaan maar toch. Ik begin mijn eerste match tegen een of andere Fransman met een ‘gele’ connectie. Dat wil zeggen 2 uit 3. En… geen lag! Dat is nieuw, denk ik bij mezelf. Maar, de servers zitten nog niet vol. Een definitief oordeel kan naar mijn mening dan ook pas geveld worden nadat deze vol zijn en er meerdere potjes gespeeld zijn.

Waar zijn mijn tegenstanders?

Dit laatste blijkt nogal een opgave te zijn. De servers raken voller, maar dit gaat tergend langzaam. Blijkbaar hebben er toch aardig wat mensen het vertrouwen verloren in Konami en kijken ze (terecht) eerst toch liever de kat uit de boom. Ondertussen natuurlijk wel wat potjes gespeeld, en deze pakken goed uit. Ik kan lag-vrij mijn ding doen en sta na 5 potjes op een lekkere 5 uit 5. Ik begin een stuk positiever naar de heren uit Japan te kijken en begin lekker een Ps3clan Community. Dit is hetzelfde als de Community, ook wel bekend als Gemeenschap in het Nederlands, in het offline gedeelte, maar dan natuurlijk voor jou en je online vriendjes. Hierbij is het mooi om te zien dat je lekker snel je vrienden kan vinden en er online toernooitjes te organiseren zijn. Hoor ik daar een Ps3clan toernooitje anyone?

Spelen op volle servers

Uiteindelijk lijkt de rest dit ook te ondervinden en de servers raken vol. Ik speel weer mijn potjes zoals eerder, en dat gaat technisch gezien prima. Technisch gezien, want ik kom weer ‘oude’ punten tegen die mij toch weer van die kleine ergernissen opleveren. Zo merk ik op dat de A.I. van sommige spelers toch tekortschieten, zei het via loopacties in aanvallend of verdedigend opzicht. Daarnaast is tegen een menselijke tegenstander vaker te merken dat het fysiek toch niet helemaal in orde zit met de spelers. Dit aangezien je tegen zo een tegenstander vaker om een bal zal strijden als tegen de computer. Hierbij heb ik het over spelers die raar tegen elkaar botsen, en nog steeds niet altijd direct reageren als de bal plots voor hun voeten komt (waarbij de bal dan tegen de speler aanstuit alsof ie een of andere paal is). Toch weet ik mijn algemene mening over het PES 2010 online gedeelte positief te houden. Mede door een goed neergezette reeks van 10 uit 10, met 36 voor en 6 tegen. Dat hier een beetje mierenneuken bij komt doordat ik 41 goals voor zou moeten hebben (ik stond een potje 8-0 voor, maar na het disconnecten vd tegenstander bleek ik met maar 3-0 te winnen, jammer) nemen we maar even met een korrel zout.

Is de verbinding dan perfect?

Nee. Hier kom ik dan ook helaas op een pijnlijke manier achter. Na een streak van 10, die ik het liefst nog zo lang mogelijk vol zou willen houden, kom ik iemand tegen waarmee ik het niet tref. Ik zelf heb deze keer voor de verandering níet de room zelf aangemaakt, en tref een of andere gozer met een ‘groene’ verbinding uit Nigeria. Niks aan de hand denk ik, en we starten de wedstrijd. Zodra de wedstrijd gestart is heeft hij ineens een rode verbinding (en hierbij denk ik niet aan cheaten, aangezien ik meerdere tegenstanders van groen naar geel heb gezien, etc) en heb ik lag als de madderfakker. Niet alleen wil het beeld nog weleens vastlopen, ook heb ik de hele wedstrijd last van vertraging met de ingedrukte toetsen. Hier wordt ik niet vrolijk van, en de 2-1 nadat ik alsnog de meeste kansen heb gehad in de 28ste minuut van de verlenging helpt daar niet bij.

De uiteindelijke conclusie

PES 2010 is online stukken beter, dat valt te merken. Bijna alle potjes kunnen zonder lag gespeeld worden. Mocht je in plaats van je eigen room een andere betreden, dan wil het nog weleens voorkomen dat er (enige) lag voorkomt. Dit echter alleen met mensen van verdere oorden, en zuid-europese landen. Denk hierbij aan Fransen en Spanjaarden, die je veel online zult vinden. Wil je een potje spelen tegen een vriend uit je eigen- of een van je buurlanden dan is er geen probleem. Kwa het verbinden met anderen is er ook geen probleem en dit kan je met iedereen doen. Uitzonderingen daarnaast gelaten, want met één iemand kon ik geen game starten. De competities zijn terug, en dit zal voor velen een verademing zijn. Het is en blijft geweldig als je in een online Champions League en Konami toernooi heel ver kan komen. De opzet hiervan zit goed in elkaar en cheaters worden tegengewerkt. Het blijkt maar weer dat Konami zeker de goede richting op gaat en de koning wakker wordt. Echter is deze nog te suf om weer helemaal aan de slag te kunnen gaan. Negatieve, en positieve aspecten tegen elkaar afgewogen, besluit ik om PES 2010 uiteindelijk een 8,5 te geven. Met de toevoeging dat ze daar heel blij mee mogen zijn in de kantoren van Konami, want volgend jaar verwacht ik vooral kwa gameplay een stuk meer.

Online pluspunten:
+ Lag-problemen grotendeels voorbij!
+ Online (CL) toernooien
+ Online community’s
+ Eindelijk meer als alleen de SP in Pro

Online minpunten:
- Lag (nog) niet helemaal weg
- Verbindingsindicator kan misleidend zijn
- Formaties worden niet goed meegenomen

Het eindoordeel:

8,5/10