Review | Marathon

Na 30 jaar in de Cryo Pod heeft Bungie besloten dat het tijd is voor een terugkeer van hun originele serie Marathon. Voorheen vaker gezien als DOOM clone, maar nu geëvolueerd tot een high-stakes extraction shooter. Is er nog vraag naar een extraction shooter en weet het z’n mannetje te staan tegen de huidige concurrentie?

Bungie staat bekend om games zoals Halo en Destiny, maar daarvoor hebben zij ook titels gemaakt waar niet veel mensen van af weten. Met games zoals Gnop! en Operation: Desert Storm maakt Bungie hun debut, maar maakte een statement met de originele Marathon trilogie.

De originele Marathon games maakten gebruik van in-game terminals die men moest vinden tijdens een missie, om meer te weten over de lore. Dit markeerde het beginpunt van Bungie als storyteller. Nu 30 jaar later, na hun ervaring met de Halo en Destiny series, pakt de studio de series weer op door middel van een reboot.

Dat de studio kiest voor een extraction shooter is een gewaagd, vooral met de huidige concurrentie op de markt. Voeg hier nog een hele unieke artstyle aan toe, en men begint al snel z’n twijfel te krijgen. Toch heeft de game een charme zoals alleen Bungie dat kan toepassen aan zijn games, en verdient deze game zeker zijn erkenning.

Gedreven door een A.I.

Marathon bouwt verder op het verhaal waar Bungie in 1994 mee begon. Futuristisch, diep en duister, dat is ook waar de game verder gaat. Deze game speelt zich 99 jaar na de gebeurtenissen van de originele trilogie af. Hier beneden vind je een ultrabeknopte samenvatting van het verhaal, mocht je het nog niet meegekregen hebben:

De mensheid koloniseert Mars, maar krijgt uiteindelijk een probleem waardoor de mensheid in gevaar komt. Iets met voedsel tekorten en gretigheid. Omdat het koloniseren van Mars was “gelukt” hebben de grote corporaties en investeerders het plan om Mars’ maan te koloniseren om een mega schip te bouwen dat we nu kennen als de Marathon. Hun doel; de mensheid verplaatsen naar het Tau Ceti sterrensysteem.

De kolonie New Cascadia wordt opgericht op Tau Ceti IV en kort daarna gaat alles fout. De UESC Marathon wordt aangevallen door een Alien ras genaamd Pfhor, door oproep van een defecte A.I. met de naam Durandal die het schip bestuurt. Door een tweede signaal van Durandal krijgt het resterend leven op Aarde hoogte van de situatie en begint een nieuwe race naar het sterrenstelsel, maar dit keer om de situatie te analyseren. Om de kolonie op Tau Ceti IV te redden en uit te zoeken wat er gebeurd is, stelt de UESC strikte regels op. Je zou kunnen zeggen te stricte regels die tegen het moraal van de mensheid in gaat.

Durandal krijgt hier hoogte van en roept de mensheid op om actie te ondernemen en de investeerders, die we terug zien als factions, te steunen in hun verzet tegen de UESC. De rol die wij aannemen in deze game is een runner. Runners zijn “mensen” die hun brein hebben geüpload naar een megadatabase wat ze eigenlijk onsterfelijk maakt, wél betalen ze een prijs door de investeerders te helpen met het verzet. Als Runner is het aan jouw de taak om alles mee te nemen wat een restant is van de voormalige mensheid en hun poging tot kolonisatie.

Welkom op Tau Ceti IV.

Exfill will make me God

Waar de originele series een singleplayer ervaring was, is de reboot van Marathon een multiplayer extraction shooter. De core gameplay van deze genre is vrij eenvoudig, lijkt me. Je dropt in, stop alles wat je vind in je rugtas alsof je op de middelbare school zit, en rent vervolgens naar een uitgang. Simpel, toch?

Dit is waar Marathon anders is dan de concurrentie. Op de planeet Tau Ceti IV zijn de regels anders: hier luisteren we niet naar lieve woordjes en hebben we geen genade. De vuistregel is: “Kill on sight.”. Zie je een vijand? Blaf een paar kogels in z’n nek en kaap z’n items. – Het hele doel van deze game is juist het PvP-aspect, elkaar om zeep brengen voor de beste loot. Je gaat in deze game dus letterlijk over lijken, en dat wordt vaak stevig beloond.

Het looten van kisten én vooral je enenmies, waarmee je je vault kunt opbouwen is van belang voor toekomstige runs en geeft je vaak de opperhand in een gevecht. Een One Man Army spelen? – dat wordt moeilijk en zul je snel merken dat je met je squad moet samenwerken om te zegevieren.

“Marathon is niet voor iedereen, maar het is wel voor mij. Dit is Bungie op zijn scherpst met meer dan 30 jaar aan DNA voelbaar tot kleine details in elke run. Mysterieus, spannend en keihard. Het raakt voor mij precies die sweetspot tussen risk/reward en alle andere elementen die je van Bungie mag verwachten.”

– Jordy, over Marathon (2026).

Om mee te doen met een run, heb je een Runner Shell nodig. Dit kun je vergelijken met een Operator uit Rainbow Six: Siege. Ieder karakter heeft z’n eigen traits, en active of passive abilities. Momenteel zijn er zes verschillende runner shells die je eigenlijk kunt groeperen in defensief en offensief. Karakters, of beter gezegd Runner Shells, kun je op elke manier spelen zoals jij wilt. Wel merk je dat bepaalde Runner Shells meer voordeel hebben met een bepaald soort speelstijl.

Op verschillende gameplay aspecten merk je gauw dat Marathon een combinatie is van werk dat Bungie al eens heeft neergezet. Natuurlijk hebben we het over Halo en Destiny. Gunplay, movement en zelfs sommige abilities stammen voort uit ideeën van deze games. Hoewel een eerbetoon wordt gemaakt, voelt de game niet aan als een recyclejob maar juist fris en uniek.

Eyes peeled, runner

Marathon is kort samengevat een proving ground. De mappen zijn verschillend van elkaar, op basis van omgeving maar ook playercount, de hoeveelheid NPC’s die je kunt tegenkomen en het belangrijkste, de loot. Elke map heeft dan ook zijn eigen moeilijkheidsgraad, en komen er mechanics bij die per map moeilijker worden. Het grootste gevaar op elke map zijn andere runners, die overal onverwachts kunnen opduiken en een onverwachtse wending aan je run kunnen geven.

Op Perimeter ben je bijvoorbeeld aanwezig voor simpele materials en kun je soms gestoord worden door UESC versterking, waarbij Outpost een map is waarbij alle goede loot zit verstopt achter een mechanic die de alle aanwezig in de map een heads-up geeft waarmee je bezig bent, terwijl je gelijktijdig golven aan NPC’s aan het afweren bent die het leven zuur proberen te maken. Zet de douche maar aan, want die heb je zeker nodig na een zweterige pot! Elke map heeft zo zijn doel maar ook zijn uitdagingen, en dat maakt het spelen zo leuk.

Ben je een run niet locked-in of zet je een verkeerde stap, dan kun je al snel de consequenties ervan in zien. Het is dan ook heel belangrijk dat je vrijwel het gehele potje scherp blijft totdat je in het menu zit, zelfs bij het exfillen. Let je eventjes niet op en word je door een vieze rat, ik bedoel Rook, alsnog in je rug gestoken? – Bye bye, zwaai zwaai naar je geliefde loot!

Quest gedreven

Natuurlijk kun je er zelf voor kiezen welke uitdaging je aangaat; ga je voor een material run, ben je puur uit om wat mensen te kantelen of wil je je favoriete faction levelen? Het levelen van een faction gebeurt door quests die je een gerichte target geven voor je volgende run. Deze quests zijn optioneel, maar geven je sneller reputation dan bijvoorbeeld alleen looten. Hoe meer reputation je hebt met een faction, des te beter de unlocks zijn die je kunt kopen. Zo kun je bepaalde skills “upgraden” zoals je revive snelheid, loot speed versnellen óf het ontgrendelen van een wapen in de store om te kopen.

Quests voltooien heeft in Marathon wel echt een impact in vergelijking tot andere extraction shooters. Zo zijn sommige quests gelimiteerd binnen één run, dat betekent dat je alle stappen in één game moet afmaken. Dit geeft de quests ook nog een moeilijkheidsgraad waar je soms u tegen zegt, en is er vaker bij ons in de party gevloekt als we tegen het einde van onze quest step werden geëlimineerd.

Het groeit aan je

Één van de kritiek punten van Marathon is zeker wel de artstyle. Bungie hanteert een hele futuristische én minimalistische artstyle die niet bij iedereen direct in de smaak valt. Kort na de eerste playtest in 2024 kwamen er verschillende meningen naar buiten. Zo werd er geroepen over “LEGO geweren” en “Standaard Assets zonder eigen inbreng”, maar ook waren er spelers die juist heel enthousiast waren over wat er destijds te zien was. Het is een unieke artstyle die vanzelf op je groeit naarmate je meer uren in de game steekt.

Voor spelers van Marathon voelt de ervaring al gauw als een soort nostalgische trip. Veel features en assets die we tegenkomen zoals wapens, abilities, runner shells en ook geluiden en sound effects klinken allemaal bekend. Sommige wapens en shells doen inspiratie op uit Destiny of Halo, en is een overduidelijke knipoog naar deze games toe.

“Ik hield Marathon eerst op afstand, maar toen ik het eindelijk speelde, bleek het een onverwachte meesterzet: pure spanning, doordacht design en Bungie’s kenmerkende, heerlijke gunplay—een game met hart en ziel.”

– Malvin, over Marathon (2026).

Hoe verder?

Bungie slaat ook een nieuwe route in met Marathon en hun take op extraction shooters. Zoals je al eerder gelezen hebt bouwt deze game voort op de al bestaande lore uit 1994, toch is de vraag waar het verhaal naar toe gaat. We weten bijvoorbeeld nu door verschillende cutscenes van factions wat ons doel op Tau Ceti IV is en waarom wij worden ingezet, maar hoe gaat het verhaal verder?

Een ander kenmerkend punt is de seasonal reset, en dit is ook écht een reset. Alles wordt weggeveegd: je opgespaarde vault, je reputatie met factions én je levels worden gereset. Dit betekent bij ieder nieuw seizoen begint iedereen met een schone lei. Met dit in het achterhoofd wordt het kiezen van een loadout wél een stuk makkelijker gemaakt. Je bent er van bewust dat vroeg of laat je spullen toch verdwijnen, of dit nu aan het einde van een seizoen is of juist door een slechte run.

Wel is het een vraagstuk die alleen beantwoord gaat worden door middel van tijd. Blijft de game relevant om terug te komen na de reset? Worden er nieuwe items geïmplementeerd waardoor ieder seizoen “nieuw” aanvoelt?

Visueel en performance

Een van de dingen waar Bungie gewoon boven de rest uit steekt, is het toch wel de ambience. Iedere omgeving die zij maken heeft een bepaalde mysterie en laat je al heel snel “wow” zeggen. Marathon heeft dit wederom ook, en misschien wel het beste werk van Bungie tot nu toe. Iedere omgeving heeft z’n eigen vibe en verhaal met een grimmige ondertoon.

Verschillende plekken in de game roepen toch wel vragen in je op waarom, wat of hoe iets is gebeurd. Zo zien we gebouwen die zijn getroffen door een object(?), zien we een terugkerende plaag aan ongedierte terugkomen én kun je ook wat lugubere beelden tegenkomen van voormalige runners.

Natuurlijk kun je ook gewoon genieten van de omgevingen die Bungie heeft gemaakt, vooral hoe zij spelen met licht in Marathon.

Bungie herinnert ons ook eraan dat zij meester van Skyboxes blijven, die op de verschillende mappen zijn te zien. Het is niet zomaar een achtergrond, maar je voelt je echt miniscuul in een gigantisch universum. De drie mappen die speelbaar zijn hebben alle drie een andere tijdstip, en dat voel je direct aan de skybox. Zo krijg je tijdens de nacht op Outpost een beter beeld van waar het hele verhaal zich afspeelt van deze game, én zien we ook de UESC Marathon in de lucht.

Marathon ziet er fenomenaal uit, en Bungie staat er altijd bekend om dat zij hun game engines goed optimaliseren. Het is dus niet verbazingwekkend dat deze game op PlayStation 5 zowel als PC gewoon meer dan prima loopt. Een stabiele 60 FPS zonder dips, ook op console! Mocht de game alsnog te zwaar zijn voor je computer, dan kun je een van de presets gebruiken. Zelf heb ik de game op de “Highest” preset gespeeld en ook op “Medium”. Buiten de FPS counter die 20 frames meer telde zag ik bijna geen grafisch verschil.

Koppen bij elkaar

Community staat bij staat bij Bungie altijd centraal, al was dat nogal een vraagstuk een korte periode geleden omtrent Destiny 2. Voor Marathon is Bungie nóg meer gericht naar de community als voorheen. Via social media, zoals X en Instagram, zien we veel communicatie vanuit het MarathonDevTeam naar buiten komen. Vaak wordt er interessante informatie gegeven over de huidige staat van de game en eventuele experimentaties, maar ook worden belangrijke vraagstukken beantwoord of verheldering gegeven van bepaalde situaties.

Gek genoeg brengt de communicatie, van bedrijf naar consument, heel veel positieve reacties met zich mee en merk je ook dat de community rondom de game steeds sterker wordt. Spelers voelen zich dan ook daadwerkelijk bij het spel betrokken en dat naar hun mening ook wordt geluisterd.

Naast informatie vindt Bungie het altijd leuk om de community bezig te houden met hun games. In Halo hadden we de Forge mode waarin iedere week community made maps gehighlight waren en voor de Destiny series zien we wekelijks creaties voorbij komen in de wekelijkse “TWID/This Week In Destiny” blogpost. Voor Marathon zien we community engagement terug in een totaal andere vorm, namelijk een ARG (Alternate Reality Game).

Kort na de release van de game werd bekend dat er een vierde map speelbaar zou zijn, wat de naam was en wanneer de map beschikbaar zou komen was helemaal niet bekend. Bungie lanceerde een ARG die zo complex was dat de gehele community nodig was om de oplossing te vinden. Cryptische puzzels en vraagstukken werden gesteld die ons steeds dichter naar het antwoord bracht, en iedere succesvolle stap werd ook bevestigd door Bungie zelf. Spelers kregen een shoutout op Social Media bij het oplossen van een stap, maar dat is natuurlijk niet hetgeen waarvoor we druk bezig waren. Tijdens het oplossen van de ARG kregen we steeds meer te weten over de vierde map, genaamd Cryo Archive.

Een oude bekende

Deze map is niet zomaar een gebied, het is namelijk een hele grote uitdaging. De originele bedenker achter de Destiny raid “Vault of Glass” heeft namelijk geholpen bij het bedenken en ontwerpen van deze uitdaging. Het is geen gebied waar je even in en uit rent, zo zijn de exfill punten gelocked achter een mechanic én moet je ze ook nog eens zoeken. Kom je levend uit de Cryo Archive, dan mag je jezelf een schouderklopje geven.

Dat was nog niet alles; Cryo Archive heeft namelijk nog een extra laag aan detail. Er zit namelijk een bossfight verstopt die je zou kunnen proberen mits je aan een hele boel criteria voldoet. Van verschillende vaults binnen de map oplossen, tot specifieke items verzamelen en dan nog het belangrijkste.. overleven! Ga je dood tijdens een van deze stappen, dan zul je op een hele zure appel moeten bijten en opnieuw moeten beginnen. Het is dus echt een kwestie van skill maar ook enigszins geluk.

Aan het einde van Vault 7 staat een Compiler op je te wachten. Dit is een vijand die we in de originele Marathon series vaak te zien was door verschillende levels. Een soort mechanisch wezen dat een torso heeft van een mens met een gloeiende groene core als Iron Man.

Deze meneer is niet zomaar te verslaan, maar dient eerst verzwakt te worden door een mechanic. Pas bij het succesvol uitvoeren van de mechanic, zal de Compiler zijn cape openmaken en zijn onderkant laten zien waarmee hij tegelijkertijd ook vatbaar is voor schade van je wapens. Helaas hebben wij hem nog niet kunnen doen en hebben we ook nog niet mogen smullen van de unieke loot die in het kamertje na deze boss te verkrijgen is.

Can’t stop, won’t stop

Laten we eerlijk zijn, je loot verliezen is echt balen.. maar verdomme wat voelt het goed om iemand om te leggen met een betere loadout en vervolgens met zijn spullen ervandoor te gaan. Elk hoogtepunt is bijna euforisch maar elk dieptepunt breekt je zelfvertrouwen weer helemaal af. Dat is juist het hele aspect aan Marathon wat het verslavend maakt. Als je dacht dat je toxic ex goed was met je emoties spelen, dan heb je Marathon nog niet gespeeld; het is écht een rollercoaster.

Niet alleen negatieve emoties worden bij je los gemaakt. Zo voelt het bijvoorbeeld goed om een aantal runs achter elkaar met goed gevulde broekzakken naar buiten te gaan, één keertje wat verliezen is dan niet meer zo heel erg.

Toch blijft het een Bungie game en zien we wederom wat iconische Bungie fouten terugkomen. Zo zijn er vaker serverfouten bij het inloggen en heeft de game moeite met het zoeken van matches. Je zit iets langer te kijken naar laadschermen dan gewenst, maar daar krijg je leuke en interessante graphics voor terug.. zoals een smikkelende mot of een runner shell die wordt opgebouwd.

Ook zien we wel wat meer breaking issues tijdens het spelen, zo kun je er op console midden in een match gedisconnect worden waarbij op PC zelfs de hele game afsluit. Dit zijn punten die soms wat frustratie opwekken, vooral als je tijdens een van deze problemen opeens dood word geschoten of niet terug kan verbinden met je on-going run.

Verdict

Marathon is een game die je niet te pakken heeft van de get-go, maar die zich langzaam in je vastbijt. Bungie levert een meedogenloze, stijlvaste extraction shooter af waarin elke run voelt als een gokspel tussen euforie en totale wanhoop. De mix van strakke gunplay, mysterieuze werelden en slimme map‑mechanics maakt elke run spannend, terwijl de community‑gedreven aanpak en verborgen uitdagingen de game een ziel geven die je blijft trekken. Ja, er zijn technische haperingen en de artstyle is even wennen, maar wie doorzet ontdekt een ervaring die precies die rauwe, verslavende sweetspot raakt waar Bungie al decennia zo goed in is.